10. Hukuk Dairesi 2018/5804 E. , 2020/651 K.
"İçtihat Metni"Bölge Adliye
Mahkemesi : Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi
Dava, hizmet ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, davacının davalıya ait iş yerinde 23.07.2014-31.12.2014 tarihleri arasında çalıştığına, fazla talebin reddine karar verilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Davacı 25.06.2014-31.12.2014 tarihleri arasında davalıya ait iş yerinde çalıştığının ve prime esas kazancının tespitini talep etti.
II-CEVAP
Davalı Kurum vekili davacının çalışmasını ispatlaması gerektiği, davalı ... Emlak Dan.Petl.Ür. Yapı İnş.Oto Galeri San. ve Tic.Ltd.Şti. vekili, davacının iş yerinde çalışmasının bulunmadığını, talep ettiği dönemde davacının başka bir iş yerinden bildiriminin bulunduğunu iddia ederek, davanın reddini savunmuşlardır.
III-MAHKEME KARARI
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk derece mahkemesi, davacının davalıya ait iş yerinde 25.06.2014-31.12.2014 tarihleri arasında asgari ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermiştir.
B-BAM KARARI
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak davanın kısmen kabulüne, davacının davalıya ait iş yerinde 23.07.2014-31.12.2014 tarihleri arasında asgari ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Davalı Kurum vekili Bölge Adliye Mahkemesi kararının yerinde olmadığı, eksik inceleme ile hüküm kurulduğu, davacının çalışmasını ispatlayamadığı, davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını istemişlerdir.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddesidir. 506 sayılı Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.
Somut davada; Davacı davalıya ait iş yerinde ön muhasebe elemanı, şantiye şefi, firma danışmanı olarak 25.06.2014-31.12.2014 tarihleri arasında çalıştığının ve prime esas kazancının tespitini talep etmiş, mahkemece davacının 25.06.2014-31.12.2014 tarihleri arasında çalıştığının tespitine ve fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş ise de, Bölge Adliye Mahkemesince ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak davacının 23.07.2014-31.12.2014 tarihleri arasında çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Dosya içerisinde bulunan bilgi ve belgelerden; davacının 06.02.2014-15.12.2014 döneminde 514735 sicil nolu, Emin Örmesan ...Ltd.Şti. unvanlı iş yerinden, her ay 30 gün üzerinden bildiriminin bulunduğu görülmektedir.
Mahkemece başka iş yerinden davacı adına yapılan bildirimlerin araştırılması gerekmektedir. Bu kapsamda öncelikle davacıdan diğer iş yerindeki bildirim ve davalı iş yerindeki çalışması hakkında bilgi alınmalı, aynı dönemde farklı işveren nezdinde geçen çalışmaların çakışması karşısında; aynı anda iki iş yerinde aylık 30 gün üzerinden çalışmanın mümkün olup olmadığı irdelenmelidir. Aksi halde diğer iş yerinden yapılan bildirimler iptal edilmeden, çakışan dönem yönünden davalı iş yerinde geçen çalışmasının tespitine karar verilemeyeceği gözetilmelidir.
Bölge Adliye Mahkemesince bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun kabulüne dair kararı bozulmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK"nun 373/2. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 04.02.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.