23. Hukuk Dairesi 2015/5299 E. , 2016/80 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki asıl ve birleşen tapu iptali ve tescil davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde asıl ve birleşen davada davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
- K A R A R -
Davacı vekili, Asıl dava ile müvekkilinin 18.12.2003 tarihinde ... Noterliğinde yapılan hisse devir sözleşmesi ile kooperatif üyesi ...’ndan 8 nolu daireye ilişkin kooperatif üyeliğini 15.000,00 TL bedelle devraldığını, davalı kooperatifçe parasal yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesi ile, kooperatiften ihraç edildiğini, ... Asliye Hukuk Mahkemesi"nin 2006/23 Esas - 2006/405 Karar sayılı ilamı ihraç kararının iptal edildiğini, bu süreçte müvekkilinin üyeliğini devraldığı dairenin davalılardan ... adına tescil edildiğini öğrendiğini, davalı ... adına yapılan tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tescilini, tescil talebinin kabul görmemesi halinde, ödenen aidat ve üyelik bedellerine mukabil ödemesi yapılan 15.000,00 TL bedelin devir tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili, birleşen ... Asliye Hukuk Mahkemesi"nin 2010/182 E. sayılı dosyasında açılan davada, müvekkilinin kabası bitmiş olan hak sahibi olduğu daireye yapmış olduğu bir kısım imalatlar sebebiyle fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile 8.000,00 TL"nın davalılardan ödeme tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, asıl davada, davacının noter tarafından düzenlenen sözleşmeye göre 2.200,00 TL bedel ödendiğini, ... Asliye Hukuk Mahkemesi"nin kararı ile üyeliği iade edilmiş olmasına rağmen üyelik görevlerinden hiçbirisini yerine getirmediğini, bu nedenle asıl davanın reddini, birleşen davanın ise asıl dava ile aynı mahiyette olduğunu belirterek reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; ... hakkında açılan davanın reddine, tescil bakımından açılan davanın reddine, 2.200,00 TL bedelin l8.12.2003 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı Kooperatiften alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Davacı tarafın temyizi üzerine Dairemizin 08.03.2012 tarih 2011/3278 Esas 2012/1778 K. sayılı kararı ile; yetersiz bilirkişi raporuna dayalı karar verilmesi gerekçesiyle bozulması üzerine mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davalı ..."ın iyi niyetli bulunduğu gerekçesiyle hakkında açılan davanın reddine, tescil talebinin reddine, davacının yapmış olduğu imalatların bedeli olarak 5.925,00 TL tazminatın l8.12.2003 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı kooperatiften tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Kararı, asıl ve birleşen davada davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davalı kooperatif ortağı olan davacıya tahsis edilen konutun diğer davalı ... adına tescil edilmesi, bu nedenle de davacıya konut tahsis edilememesi nedenine dayalı tazminat ve davacıya tahsis edilen konuta davacının yaptığı faydalı imalat giderinin tahsili istemlerine ilişkindir.
a-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle ileri sürülen temyiz nedenlerine göre, asıl ve birleşen davada davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
b-Genel Kurul tutanaklarının ... Bakanlığından getirtilerek, davacının peşin ortaklığa alınmasına ilişkin geçerli bir genel kurul kararı bulunup bulunmadığının belirlenmesi bununla birlikte davacıya tahsis edilen konut yerine başka konut tahsis edebilecek olması halinde, bu konutun tahsis edilmesi istendiğine göre, tahsisi mümkün konut bulunup bulunmadığının araştırılması, konutun bulunmaması halinde, davacı peşin ödemeli ortak işe taşınmazın dava tarihi itibariyle rayiç değeri, aksi halde ödediği bedel tesbit edilerek bu tür davalarda uygulanması gereken tazminat hesaplama şekline göre;
1-Önce, ortaklara tahsis edilen konut veya işyerinin dava tarihi itibariyle rayiç değerinin saptanması,
2-Davalı kooperatife normal ödentilerini gerçekleştiren bir ortağın ödemelerinin, ödeme yaptıkları tarihler itibariyle toplam ödemeleri dava tarihine kadar (Toptan Eşya Fiyat Endeksi Artış ortalama rakamları esas alınarak) taşınarak, güncel değerinin bulunması,
3-Bundan sonra, yukarıda (1) numaralı bentte bulunan değerden (2) numaralı bentte bulunan değer çıkarılarak kooperatife normal ödeme yapan bir ortağın, bu ödemelerine karşı ne miktarda yararlanma elde ettiklerinin ortaya çıkarılması,
4-Bunu takiben, davacı eksik ödeme yapan ortağın ödentilerinin (2) numaralı bentteki ilkelere göre dava tarihine taşınarak eksik ödeme miktarının da güncelleştirilmesi,
5-Bu hesaplamalardan sonra, normal ödentilerini gerçekleştiren bir ortağın yukarıda (2) numaralı bentte bulunan ödemelerinin güncel değeri karşılığı, yine yukarıda (3) numaralı bentte bulunan bir yararlanmayı sağladığına göre, davacının (4) numaralı bentte eksik ödemelerinin güncel değerinin ne miktarda yarar sağlaması gerektiğinin orantı kurallarına göre tespit edilmesi, sonuç olarak, (4) numaralı bentte bulunan miktarın, (3) numaralı bentte bulunan değerle çarpıldıktan sonra bulunan miktarın (2) numaralı bentte bulunan miktara bölünmesi sonucu bulunacak miktara (4) numaralı bentte bulunan davacı ödemelerinin güncel
değerinin ilave edilmesi sonucu bulunacak değerin, davacı ortakça talep edilebileceğinden tazminat hesabının izah edilen formüle göre yapılması,
Ayrıca davacı taraf, davalı ... adına tescil edilen konuta yaptığı faydalı imalat giderini talep ettiğine göre, yapılan faydalı imalatların dava tarihi itibariye değeri tespit edildikten sonra, yıpranma payı indirilerek belirlenecek meblağa hükmedilmesi gerekirken bu konuda üyelerin parasal yükümlülükleri ve ödedikleri belgelere ilişkin belge ve kayıtların dosyaya sunulmadığı gerekçesiyle yeterli açıklama içermeyen bilirkişi raporu esas alınarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru bulunmamıştır.
SONUÇ: Yukarıda (a) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, asıl ve birleşen davada davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (b) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, asıl ve birleşen davada davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 13.01.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.