20. Hukuk Dairesi 2018/2914 E. , 2018/5388 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yerel mahkemece verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairenin ....01.2018 gün 2016/1277 E. - 2018/533 K. sayılı ilâmıyla bozulmasına karar verilmiş, süresi içinde taraf vekilleri tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içindeki tüm belgeler incelenip gereği düşünüldü:
- KARAR -
Davacı vekili .../02/2015 tarihli dava dilekçe ile; müvekkili ..."un ... ili, ..., ... mahallesinde bulunan 229 ada ... parsel sayılı taşınmazdaki mesken nitelikli ... numaralı bağımsız bölümü 02/05/2002 tarihinde ve ... yevmiye numaralı akit tablosu ile dava dışı tapu maliki ... adlı kişiden satın aldığını, ancak yevmiye defterindeki satış işleminin tapu defterine işlenmediğinden, ..."e ait borçtan dolayı ... .... İcra Dairesinin 2011/3637 sayılı dosyasında yapılan icra takibi sonucu taşınmazın 47.000,00 TL bedelle 05/05/2014 tarihinde yapılan ihale sonucu satıldığını, müvekkilinin .../05/2014 tarihinde tapu sicil müdürlüğüne başvurusu üzerine, tapu müdürlüğünce .../05/2014 tarih ve 8833 yevmiye nolu işlemle müvekkili adına tapuda tescil işleminin yapıldığını, tapu müdürlüğünün durumu bildirmesi üzerine icra müdürlüğünce satışın düşürülmesine karar verdiğini, ancak ihale ile satın alan kişinin şikayeti üzerine ... İcra Hukuk Mahkemesinin 2014/133 E. - 2014/136 K. sayılı kararıyla icra müdürlüğünün satışın düşürülmesine ilişkin kararının iptaline karar verildiğini, anılan kararın 01.07.2014 tarihinde kesinleşmesi üzerine ihale ile satın alan kişi adına tapu kaydının oluştuğunu, böylelikle zararın oluştuğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı tutup şimdilik 40.000,00.-TL tazminatın 02/05/2002 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi istemiyle dava açmıştır. Daha sonra 02/07/2015 tarihli ıslah dilekçesiyle 89.228,33.-TL tazminat istemiştir.
Mahkemece; davanın kabulüne, 89.228,33.-TL tazminatın .../02/2015 gününden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin ....01.2018 gün 2016/1277 E. - 2018/533 K. sayılı kararıyla bozulmuştur.
Bozma kararında özetle “...Dava konusu 229 ada ... parsel sayılı taşınmazın, ... Tapu Müdürlüğünün 02/05/2002 tarih 2296 yevmiye numaralı akit tablosuna dayanılarak düzenlenen .../05/2014 tarihli tescil istem belgesi üzerine davacı ... adına tescil edilmişse de ... İcra Mahkemesinin 06/06/2014 tarih ve 2014/133 E. - 2014/136 K. sayılı 01/07/2014 tarihinde kesinleşen kararı gereğince 01/07/2014 tarihinde davacı adına olan tapu kaydının terkin edildiği anlaşıldığından mülkiyetin kaybedildiği 01/07/2014 tarih itibariyle zarar meydana geldiğinden, bu tarihe göre tapusu iptal edilen gayrimenkulün niteliği ve değerinin belirlenmesi gerekirken, mahkemece dava tarihinin değerlendirme tarihi olarak alınmasının hatalı olduğu, ayrıca değerlendirme tarihi itibariyle taşınmazın niteliği arazi ise net gelir metodu yöntemi ile arsa vasfında ise değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre hesaplanması suretiyle gerçek değerin belirlenmesi gerektiği, dava konusu taşınmazın arsa olduğu hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, mahkemece de taşınmaz arsa olarak kabul edildiği halde, emsal değerlendirilmesi yapılmaksızın tek inşaat
bilirkişisince düzenlenen rapor esas alınarak hüküm kurulmasının hatalı olduğu, bu sebeple arsa niteliğinde bulunan dava konusu taşınmaza yönelik olarak emsal incelemesi ve kıyaslaması yöntemiyle , ayrıca taşınmazın üzerinde bulunan binanın Bayındırlık Bakanlığı resmi birim fiyatları esas alınarak yıpranma payı düşülmek suretiyle 01/07/2014 tarihi itibariyle gerçek zararın belirlenmesi” gerektiği belirtilmiştir. Davacı ve davalı vekilleri tarafından karar düzeltme istenmiştir.
Dosya içeriği ve toplanan delillerden; kat irtifakı kurulu 229 ada ... parsel sayılı taşınmazdaki .../120 arsa paylı zemin kat ... nolu bağımsız bölümün ... tarafından 02/05/2002 tarih ... yevmiye numaralı satış akit tablosu ile davacı ...’a satıldığı, ancak bu işlemin tapu kütüğüne işlenmediği, davacının başvurusu üzerine .../05/2014 tarihinde davacı adına tapu kütüğüne tescil edildiği, ancak önceki malik ... hakkında ... .... İcra Müdürlüğünün 2011/3637 Esasında kambiyo senetlerine mahsus icra takibi yapıldığı, 05/05/2014 tarihinde yapılan .... açık artırmada 229 ada ... parseldeki ... nolu bağımsız bölümün 47.000,00.-TL bedelle dava dışı ... ’a satışının yapıldığı, daha sonra tapunun yazısı üzerine icra müdürlüğünce .../05/2014 tarihinde ihale olunan taşınmazın borçlu ..."e ait olmadığı gerekçesiyle satışın düşürülmesine karar verildiği, ... ’ın şikayeti üzerine bu kararın ... İcra Mahkemesinin 06/06/2014 tarih ve 2014/133 E- 2014/136 K. sayılı kararıyla iptaline karar verildiği, anılan kararın temyiz edilmeksizin 01/07/2014 tarihinde kesinleşmesi üzerine ihale ile yapılan satış geçerli kabul edilerek, taşınmazın davacı adına olan tapudaki kaydı terkin edilip dava dışı ... adına 01/07/2014 tarihinde tapuya tescil edildiği, ondanda ........2014 tarihinde satış yoluyla dava dışı ... ...’a geçtiği, böylelikle tapu sicilinin hatalı tutulması sebebiyle davacının 01.07.2014 tarihi itibariyle zararının oluştuğu, bu zarardan TMK"nın 1007. maddesi kapsamında Devletin kusursuz sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmaktadır.
4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 1007. maddesi gereğince, tapu sicilinin yanlış tutulması nedeniyle zarara uğrayan kişinin tapu kaydının iptali nedeniyle, tapu sahibinin oluşan gerçek zararı neyse, tazminatın miktarı da o kadar olmalıdır.
Ne var ki, hükme dayanak yapılan bilirkişi raporunda; tazminat istemine konu ... nolu bağımsız bölümün yapı değeri Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2015 yılı yapı yaklaşık birim maliyetleri kullanılarak belirlenmiş, arsa payı değeri ise dava tarihi itibariyle piyasa koşullarına göre tespit edilmiştir.
Bu durumda, tazminat istemine konu taşınmazın değerinin yöntemine uygun şekilde belirlendiğinden söz edilemeyeceğinden Dairenin zarar tarihine ve subuta ilişkin değerlendirmesinde isabetsizlik bulunmamadır. Ancak, tazminat istemine konu taşınmaz, kat irtifakı kurulu 229 ada ... parsel sayılı taşınmazda bulunan fiilen tamamlanmış ve tüm bağımsız bölüm maliklerince kullanılan ana yapıdaki ... nolu mesken cinsli .../120 arsa paylı bağımsız bölüm olduğu halde Dairenin bozma kararında maddi yanılgı ile dava konusu taşınmazın arsa olduğu hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, mahkemece de taşınmaz arsa olarak kabul edildiği halde, emsal değerlendirilmesi yapılmaksızın tek inşaat bilirkişisince düzenlenen rapor esas alınarak hüküm kurulmasının hatalı olduğu, bu sebeple arsa niteliğinde bulunan dava konusu taşınmaza yönelik olarak emsal incelemesi ve kıyaslaması yöntemiyle, ayrıca taşınmazın üzerinde bulunan binanın Bayındırlık Bakanlığı resmi birim fiyatları esas alınarak yıpranma payı düşülmek suretiyle 01/07/2014 tarihi itibariyle gerçek zararın belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir.
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun 46. maddesinin son fıkrasında “Anagayrimenkul kamulaştırılırsa, her bağımsız bölümün kamulaştırma bedeli bağlantılı bulunduğu arsa payı ve eklentileri de gözönünde tutularak ayrı ayrı takdir olunur ve o bölümün malikine ödenir” hükmüne yer verilmiştir.
Anılan yasal düzenleme karşısında ana yapının arsasının emsal incelemesi ve karşılaştırması yöntemiyle, üzerindeki tüm yapıların ise değerlendirme tarihindeki resmi birim fiyatları ve yapı maliyet hesapları gösterilip yıpranma payı düşülmek suretiyle ve bedelin tespitinde etkili olacak diğer objektif ölçüler de dikkate alınarak tazminatın belirlenmesi gerekmektedir.
Bu sebeple, yukarıdaki açıklamalar gözetilerek 01.07.2014 tarihi itibariyle arsa değeri ve tüm yapının (ortak yerleri içerir biçimde) değeri uzman bilirkişiler tarafından hesaplandıktan sonra davacının arsa payına düşen miktarına göre bağımsız bölümün karşılığının tespit edilmesi, şayet o bağımsız bölüm yapısında değeri etkileyecek özellik ve nitelikte ekstra ilaveler varsa bunlar da göz önünde tutulmak suretiyle davacının 01.07.2014 tarihi itibariyle gerçek zararının belirlenmesi, oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.Anılan bu husus taraf vekillerinin karar düzeltme isteği üzerine yeniden yapılan inceleme sonucu anlaşıldığından, Dairenin bozma kararının kaldırılarak hükmün değişik gerekçe ile bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin karar düzeltme isteklerinin kabulüyle Dairenin ....01.2018 gün ve 2016/1277 E. - 2018/533 K. sayılı bozma kararının kaldırılıp yerel mahkeme hükmünün değişik gerekçe ile BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine 05/07/2018 gününde oy birliği ile karar verildi.