10. Hukuk Dairesi 2017/4250 E. , 2019/8507 K.
"İçtihat Metni"Bölge Adliye
Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
Dava, eksik işçilik nedeniyle Kurumca tahakkuk ettirilen prim ve gecikme zammının iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kabulü ile davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.
... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM:
Davacı vekili; eksik işçilik nedeniyle Kurumca tahakkuk ettirilen prim ve gecikme zammına ilişkin kurum işleminin iptalini talep etmiştir.
II-CEVAP:
Davalı Kurum vekili, Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
III-MAHKEME KARARI:
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, davacının davalı Kuruma 57.692,97 TL ek prim ve 22.612,00 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 80.304,97 TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Bölge Adliye Mahkemesince, asgari işçilik oranı yerinde bulunarak sadece 30.870,83 TL lik kira bedelinin istihkaktan düşülmesinin hatalı olduğu belirtilmek suretiyle “1-Davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin HMK"nın 353/1-b.2 bendi uyarınca kabulü"ne,
2-... 5. İş Mahkemesine ait 16.03.2017 gün ve 2015/454 E. 2017/108 K.sayılı kararının kaldırılmasına, yerine,
3-Davanın kısmen kabulü ve kısmen reddi ile davacının fark işçilik tutarı üzerinden hesaplanarak tebliğ edilen 26.05.2015 gün ve 2749166 sayılı yazıya konu Kurum alacağından 57.035,28 TL prim ve 22.354,23 TL gecikme zammı borcu olmak üzere 79.389,51 TL"llik bölümünden borçlu (sorumlu) olmadığının tespitine, fazla istemin reddine,”şeklinde karar verilmiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Davalı Kurum vekili, Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
Dosya kapsamı incelendiğinde, davacının, Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü ile yaptığı 13.07.2010 tarihli sözleşme ile ... ...Termik Santrali "II.Nolu Kömür Park Makinesi Revizyonu (Rehabilitasyonu)" işini ihale yoluyla yüklendiği ve kendisine tebliğ edilen prim ve gecikme cezası/zammına itiraz etmesi üzerine müfettiş incelemesi yapıldığı, Kurumun % 18 işçilik oranı üzerinden yapmış olduğu tahakkuk işleminin iptali için işbu davanın açıldığı, ilgili Bölge Adliye Mahkemesince %6 işçilik oranı üzerinden re’sen yapılan hesaplama ile yukarıda yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmış ise de; söz konusu hüküm eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.
Davalı Kurum tarafından söz konusu iş için asgari işçilik oranı %18 olarak belirtilmesine rağmen ilgili belgede ek olarak belirtilen belgelerin dosya kapsamına sunulmadığı, Bölge Adliye Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu oranın %6 olarak belirtildiği ne var ki; buna ilişkin hesaplamanın denetime elverişli olmadığı belirgindir. Zira, ilgili raporda her ne kadar, II. Nolu kömür park makinesinin bakım ve revizyonu 139.000 Euro, işçilik oranı %12, iş içindeki işçilik miktarı 16.680,00 Euro, malzeme temini (montajı hariç) 416.500 Euro, işçilik oranı %4 , iş içindeki işçilik miktarı 16.660,00 Euro olarak belirtilmek suretiyle asgari işçilik oranı %6 olarak (33.340/555.500) belirlenmiş ise de, söz konusu belirlemelerin dayanakları belirtilmemiştir. 445.000 Euro ve 110.000 Euro ek olmak üzere toplamda 555.000 Euro üzerinden yapılan sözleşmede, 445.000 Euro"luk birim fiyat teklif formunun ilk bölümündeki 139.000 Euro luk kısmın II Nolu kömür park makinesinin bakım ve revizyonu, geri kalan kısmın ise malzeme temini olarak bilirkişi heyetince kabul edildiği anlaşılmış ise de, “imal edilme” dışında kalan hususların ne şekilde malzeme temini olarak değerlendirildiği ayrıntılı olarak belirtilmemiştir. (110.000 Euroluk Birim fiyat teklif formundaki 1, 7, 8 ve 9 nolu bölümlerdeki işlerin tamamı malzeme temini olarak değerlendirilmiş ise de, montaj ve modernizasyon hususlarının bu kapsamda kalıp kalmadığının tartışılması gerekmektedir.)
Diğer taraftan asgari işçilik oranına esas alınan %4 ve %12 lik oranların, ilgili asgari işçilik oranlarını gösteren tebliğin hangi bendi kapsamında değerlendirildiği, denetime elverişli olacak şekilde belirtilmediğinden, söz konusu eksikliğin giderilmesi ile davalı Kurumdan %18 lik asgari işçilik oranına dayanak bilgi ve belgelerin istenilmesi gerekmektedir.
O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun kabulüne ilişkin kararı bozulmalıdır.
SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle HMK’nın 373/2 maddesi gereği BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 13/11/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.