19. Hukuk Dairesi 2014/10394 E. , 2015/8019 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVALILAR
Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalılardan banka vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalılardan... vek. Av. ... gelmiş, diğer taraftan kimse gelmemiş olduğundan onların yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
-KARAR-
Davacı vekili, müvekkilinin mal almak için 03.10.2012 keşide tarihli 70.500 TL bedelli çeki keşide edip davalı ..."a verdiğini, davalının malı teslim etmediği gibi çeki diğer davalı ...a teslim ettiğini çekte rehin cirosunun geçersiz olduğunu hamile hiçbir hak bahşetmeyeceğini ileri sürerek söz konusu çek nedeniyle müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili, müvekkilinin davacıdan aldığı çeki rehin cirosu ile diğer davalı bankaya verdiğini ve kredi kullandığını, çekin bir ödeme aracı olduğunu belirterek, davanın reddi ile %20 tazminatın davacıdan tahsilini istemiştir.
Davalı banka vekili, söz konusu çekin ..."ın kullandığı krediye ödeme vasıtası olarak verildiğini, kambiyo senedinin sebepten mücerret olup müvekkili bankanın dava konusu çekin meşru ve iyiniyetli hamili olduğunu, müvekkili bankaya temlik cirosuyla ciro edilip teslim edildiğini, müvekkili bankanın bu çeklere güvenerek kredi kullandırdığını belirterek, davanın reddi ile %40 tazminatın davacıdan tahsilini istemiştir.
Mahkemece yapılan yargılama, toplanan deliller neticesinde, davacının teklif ettiği yemini davalı ... eda etmediğinden davacının malların teslim edilmediği hususunu ispatladığı, davalı bankanın 05.11.2012 tarihli cevabi yazısında “hesap ticari kredi hesabı olup, teminatına çekler alınmaktadır. Davalı ...e ait 5704888 seri nolu 70.500,00 TL tutarlı çekte kullandırılan krediye teminat olarak alınmıştır.” denildikten sonra kredi borcundan mahsup edilmek maksadı ile ciro ve tevdii edildiği şeklinde beyanda bulunulmasının yerinde görülmediği, cironun rehin cirosu olduğu gerekçeleri ile davanın kabulüne, dava konusu 03.10.2012 keşide tarihli 5704888 seri nolu 70.500,00 TL bedelli muhatap banka olan çekten dolayı davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, dava konusu çekin iptaline karar verilmiş, hüküm davalı banka vekilince temyiz edilmiştir.
Uyuşmazlık dava konusu çekin rehin cirosu ile temlik edilip edilmediği noktasında toplanmaktadır. 6102 sayılı TTK"nun 689. (6762 sayılı TTK md. 601) maddesine göre cironun rehin cirosu olabilmesi için senet üzerinde “bedeli teminattır” "bedeli rehindir” ibaresini veya rehnetmeyi belirten diğer bir kaydı taşıması gerekmektedir. Dava konusu çek üzerinde böyle bir kayıt bulunmadığına göre davalıya yapılan cironun temlik cirosu olduğunun kabulü gerekir. Nitekim davalının 07.02.2014 tarihli cevap yazısında da dava konusu çekin teminat olarak değil, kredi borcundan mahsup edilmek maksadı ile temlik alındığı açıkça belirtilmiştir. Bu durumda mahkemece, dava konusu çekteki cironun temlik cirosu olduğu kabul edilerek 6102 sayılı TTK"nun 687 (6762 sayılı TTK md. 599) maddesi uyarınca keşideci ile lehtar arasındaki hukuki ilişkiden
Kaynaklanan şahsi def"ilerin ciro yolu ile hamil olan davalı bankaya karşı ileri sürülebilmesinin çekin iktisabında bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olma şartına bağlı olduğu gözetilerek deliller bu çerçevede değerlendirilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, delillerin değerlendirilmesinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA , bozma nedenine göre öteki temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davalı banka yararına takdir edilen 1.100 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak temyiz eden davalı bankaya verilmesine, peşin harcın istek halinde iadesine 01.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.