10. Hukuk Dairesi 2015/18214 E. , 2017/6507 K.
"İçtihat Metni"
Mahkemesi :İş Mahkemesi
Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.
Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davacı Kurum ile davalılardan..... Kons. İml. İnş. San. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 26 ve 87. maddeleri olup, davada öncelikle halledilmesi gereken sorun, iş kazasına maruz kalan sigortalının işvereni olan..... Kons. İml. İnş. San. Ltd. Şti. ile Adi ortaklık ... A.Ş. - Tokar A.Ş. - Tekfen A.Ş. arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinin, bir başka ifade ile asıl işveren-taşeron ilişkisi olup olmadığının saptanmasıdır.
506 sayılı Kanunun 87. maddesi hükmüne göre aracı, bir işte veya bir işin bölüm veya eklentisinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran 3. kişidir.
Asıl işveren taşeron ilişkisinin varlığı için öncelikle, işin başka bir işverenden alınmış olması, bir başka ifade ile, asıl işverenin işverenlik sıfatına devredilen iş dolayısıyla sahip olması, asıl işyeri ya da işyerinden sayılan yerlerde kendi adına işçi çalıştırıyor olması gerekir.
İşin belirli bir bölümünde değil de, tamamının bir bütün halinde ya da bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği, sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatının haiz olunmadığı durumda ise, bunları devralan kişiler alt işveren, devredenler de asıl işveren olarak nitelendirilemeyecektir.
Aracı sıfatının kazanılmasında diğer koşullar ise; asıl işverenden istenilen işin, asıl iş ya da işyeriyle ilgili işin bir bölümünde veya işyeri eklentilerinde alınmış olması ve bu işte işi alanın kendi işçilerinin çalıştırılması ve bu nedenle de işveren sıfatına sahip olunmasıdır.
Mahkemece, öncelikle yukarıda belirtilen maddi ve hukuki esaslar çerçevesinde, davaya konu iş kazasının meydana geldiği işyerinde ... A.Ş. - Tokar A.Ş. - Tekfen A.Ş. adi ortaklığının sigortalı çalıştırıp-çalıştırmadığı, işin tamamından el çekerek, anahtar teslimi şeklinde davalı ... Kons. İml. İnş. San. Ltd. Şti.’ne yaptırıp-yaptırmadığı, ... A.Ş. - Tokar A.Ş. - Tekfen A.Ş. adi ortaklığının asıl işveren sıfatına sahip olup olmadığı hususları ayrıntılı olarak araştırılarak, varsa taraflar arasındaki sözleşmelerin bir sureti celp edilip, ... A.Ş. - Tokar A.Ş. - Tekfen A.Ş. adi ortaklığı ile..... Kons. İml. İnş. San. Ltd. Şti. arasındaki asıl işveren ve taşeron ilişkisi irdelenerek ve ceza da gözetilip, mahkum olanlara bir miktar kusur verilmesi gerektiği gözetilerek İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği ile iş kazasının vuku bulduğu iş kolunda uzman bilirkişi heyetinden; kusur oran ve aidiyeti konusunda yeniden rapor alınarak hüküm kurulmalıdır.
Hükme esas alınan kusur raporunda, ... A.Ş. - Tokar A.Ş. - Tekfen A.Ş. adi ortaklığının asıl işveren olarak kabul, davalı ... Kons. İml. İnş. San. Ltd. Şti.’nin alt işveren olarak kabul edilerek kusur raporu düzenlendiği, raporda; davalı İşveren..... Kons. İml. İnş. San. Ltd. Şti."nin % 52, davalı ... Durakın % 2, davalı ..."nun % 2, davalı ..."ın % 2, davalı Mazhar Şirin"in % 2 oranlarında kusurlu oldukları, kazalı Yaşar Fındık’ın % 40 kusurlu olduklarının tespit edildiği ... A.Ş. - Tokar A.Ş. - Tekfen A.Ş. adi ortaklığının kusurunun olmadığının tespit edildiği anlaşılmaktadır.
Mahkemece, rapordaki kusur tespitleri dikkate alınarak davalı ... A.Ş. - Tokar A.Ş. - Tekfen A.Ş. adi ortakları hakkında davanın reddine karar verilmiştir. Asıl işveren, kusuru olmasa da bu Kanunun işverene yüklediği ödevlerden dolayı alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur. ... A.Ş. - Tokar A.Ş. - Tekfen A.Ş. adi ortaklığının asıl işveren olarak kabul edilmesi durumunda, kusuru olmasa da 506 sayılı Kanun 87"nci maddesi birinci fıkrası "Sigortalılar üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bununla sözleşme yapmış olsalar bile, bu kanunun işverene yüklediği ödevlerden dolayı, aracı olan üçüncü kişi ile birlikte asıl iş veren de sorumludur." gereği sorumlu olduğu gözetilerek karar verilmelidir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacı Kurum ve davalılardan..... Kons. İml. İnş. San. Ltd. Şti. vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan..... Kons. İml. İnş. San. Ltd. Şti."ne iadesine, 09.10.2017 gününde oy birliğiyle karar verildi