23. Hukuk Dairesi 2013/3634 E. , 2013/4311 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
-K A R A R-
Davacı vekili, müvekkili kooperatif ile dava dışı arsa sahibi arasında 1997 yılında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşme kapsamında, müvekkile düşen ... no"lu dairenin tapusunun, kooperatif işlerinin bir an önce bitirilebilmesi için, müvekkil kooperatifin talebi üzerine dava dışı arsa sahibi tarafından, davalıya verildiğini, tapudan satış yapıldığı anda inşaatın %70 oranında bittiğini, kooperatifin daireyi tamamlamak için kaba-ince işler bedeli ve arsa payı karşılığı olarak ....000,00 TL daha masraf yaptığını, ancak davalının bu işlerin bedelini ödemediğini ileri sürerek, ....000,00 TL"nin tapuda yapılan satıştan itibaren gecikme faizi ile birlikte ödenmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davalının,dava konusu yeri bedelini ödeyerek satın aldığını, davacı kooperatif yönetiminden borcu olmadığına ilişkin bir belgeyi aldıktan sonra dava konusu daireyi sattığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece,iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalının uyuşmazlık konusu taşınmazı, dava dışı toprak sahibi olan şirketten aldığı,davacı kooperatifin 2005 tarihinde davalı ..."ı ihraç ettiği, bu durum karşısında tahsis yapılmış olsa bile ihraç kararı ile birlikte tahsis işleminin ortadan kalktığı, kooperatiflerin ihraç etmiş oldukları ortaktan ortaklık dönemine ait ödenmemiş borçları istemeyecekleri, daire ile ilgili olarak davacının bir bedel talep edebilmesinin inşaat mukavelesine taraf olan dava dışı arsa sahibine karşı mümkün olduğu, ayrıca davalının kooperatif ortaklığının kabulü halinde dahi aidatların yönetim kurulu tarafından belirlenmesinin mümkün olmadığı, anasözleşmenin 61 ve 63. maddelerine göre kesinleşmiş bir kesin maliyet hesabının da mevcut bulunmadığı gerekçeleriyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
.... .... Asliye Hukuk Mahkemesi"nin 2006/272 E., - 2009/669 K. sayılı ... bölümü itirazının kabulüne ilişkin kararın verildiği ....06.2009 tarihinde yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK’nın 193. maddesi " Davacı, iptaline karar verilen dilekçenin yerine yeni bir dilekçe düzenleyip vermek zorundadır.
Görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi üzerine davacının karşı tarafa görevli veya yetkili mahkemede tebligat yaptırması zorunludur.
(Değişik üçüncü fıkra: ....09.2004 - 5236/... md. ) Her iki halde kararın kesinleşmesi tarihinden itibaren on gün içinde yeniden dilekçe verilmesi veya yeniden çağrı kağıdı tebliğ ettirilmesi gerekir.
Aksi takdirde dava açılmamış sayılır. Kanunda belirtilen ayrık hükümler saklıdır." hükmünü amirdir. Dava tarihinde yürürlükte olan 6762 sayılı TTK"nın .../son maddesi uyarınca, HUMK"nın 193. maddesi uygulama alanı bulur.
Anılan madde uyarınca yetkisizlik/görevsizlik kararı veren mahkeme kararında; “dava dosyasının talep halinde görevli/yetkili mahkemeye gönderilmesine” karar vermekle yetinir. Dava dosyasını re"sen görevli mahkemeye gönderemez. Dava dosyasının görevli
mahkemeye gönderilebilmesi ve davaya görevli mahkemede devam edilebilmesi için, davacının görevsizlik kararının kesinleştiği tarihten itibaren ... günlük süre içinde görevli (ya da görevsizlik kararı veren) mahkemeye dilekçeyle başvurması veya çağrı kağıdı çıkartarak tebligat yaptırması gerekmektedir. Aksi halde dava açılmamış sayılır.
Görevli mahkemeye başvurma süresi olan ... günlük süre, hak düşürücü nitelikte bir süre olup, mahkemece kendiliğinden gözetilmesi gerekir. Görevli (veya görevsiz) mahkemeye başvuru bir dilekçe ile olur. HUMK" da bu dilekçe için bir şekil öngörülmemiştir. Bu dilekçe bir dava dilekçesi olmayıp, dilekçede, davanın görevli mahkemede görülmesi için gerekli işlemlerin yapılması istenir. Sözü edilen ... günlük başvuru süresi içinde görevli (veya görevsiz) mahkemeye başvurarak, karşı tarafa yapılacak tebligat giderinin ve varsa dosya gönderme masrafının ödenmesi gerekli ve yeterlidir.
Dava dosyasını alan görevli mahkeme, ilk olarak, ... günlük süre içinde görevli (veya görevsiz) mahkemeye başvurulmuş olup olmadığını re"sen inceler. Mahkeme, ... gün içinde başvurulmadığını tespit ederse, başkaca bir işlem yapmadan, re"sen davanın açılmamış sayılmasına karar verir. HUMK"nın 193. madesi kamu düzenine ilişkin hükümlerden olmakla davanın her aşamasında re"sen nazara alınması gerekmekte olup, usuli kazanılmış hakkın istisnasıdır. Bu ilkeler YHGK"nın ....06.2011 tarih ve ...-368 E, 410 K sayılı ilamında bu şekilde açıklanmıştır. TTK"nın .../son fıkrası uyarınca davacı tarafın HUMK"nın 193/.... maddesi uyarınca görevli Asliye Ticaret Mahkemesine ... gün içinde başvurarak diğer tarafa tebliğat yaptırması zorunlu olup, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmelidir. ..."ın ........1976 gün ve .../... sayılı İBK uyarınca da on günlük harçsız yenileme süresi, işbölümü itirazının kabulü ile gönderme kararı yüze karşı verilmişse bu kararın tefhim, aksi halde tebliğ tarihinden itibaren başlar.
Dairemizce dosyada HUMK"nın 193. maddesine uygun tahrik dilekçesi bulunmadığı gerekçesiyle dosyanın geri çevrilmesi üzerine davacı vekilince dilekçe ekinde ....06.2009 havale tarihli tahrik dilekçesi aslı sunulmuştur. Dairemizce bu dilekçenin süresinde verilip verilmediği hususunda tereddüt oluştuğundan havalenin kime ait olduğunun tespiti için dosya ikinci kez geri çevrilmiş, mahkemece, "mahkeme kaşesi üzerindeki imzanın mahkeme hakimlerine ait olmadığı, kime ait olduğunun tespit edilmediği, mahkeme olarak gönderme dilekçesi alınıp dosya içerisine konulmadan dosyanın gönderilmediği" bildirilmiştir.
... bölümü itirazının kabulüne karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan Hukuk ve Ticaret Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliği"nin .... maddesi uyarınca, mahkemeye verilen ve gelen bütün evrak hemen reis veya hakime sunulur. Reis ve hakim tarafından havale olunduktan sonra evrak kalem şefi ve muavinine verilir.
Bu durumda mahkemece, Büyükçekmece .... Asliye Hukuk Mahkemesi"nce ... bölümü itirazının kabulü kararının tefhiminden itibaren HUMK"nın 193. maddesindeki on günlük sürede davacı vekilince tahrik dilekçesi verilip verilmediği Hukuk ve Ticaret Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliği"nin anılan hükmü ile birlikte değerlendirilerek araştırılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, uyuşmazlığın esasına girilerek karar verilmesi doğru olmamıştır.
...-Bozma nedenine göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, hükmün BOZULMASINA, (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren ... gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, ....06.2013 oybirliğiyle karar verildi.