10. Hukuk Dairesi 2020/7770 E. , 2021/5270 K.
"İçtihat Metni"Mahkemesi : Van Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
Dava, iş kazası sonucunda oluşan iş göremezlik oranının tespiti ile bu orana göre gelir bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara davalı ... ... İnşaat Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili ve Davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Van Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Van Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı ... ... İnşaat Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Dava, geçirdiği iş kazası nedeniyle Van 2. İş Mahkemesi"nin 2015/697 E. Sayılı dava dosyasında görülen tazminat davasında, maluliyet oranının % 37,0 olarak belirilendiğini, davalı kuruma bu oran üzerinden gelir bağlanması için talepte bulunduklarını ancak davalı kurumun taleplerini reddettiğini belirterek Van SGK İl Müdürlüğünün 09/10/2019 tarih 15224327 sayılı işleminin iptali, sürekli iş göremezlik oranının belirlenerek, belirlenen oran üzerinden iş kazası sebebiyle aylık bağlanmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. karar verilmesi talep edilmiştir.
II-CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya %32 oranı üzerinden sürekli iş göremezlik geliri bağlandığını, Adli Tıp Kurumu raporu ile aradaki çelişkinin giderilmesi gerektiğini davalı Kurumun işleminde mevzuata aykırılık olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... ... İnşaat Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının maluliyet oranının tazminat dosyasında kesinleşmediğini, SGK raporu ile Adli Tıp raporu arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III-MAHKEME KARARI
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece "-Davanın Kabulü ile,
29/12/2010 tarihinde geçirdiği iş kazası nedeniyle davacıda oluşan sürekli iş göremezlik oranının % 37 olduğunun tespitine, davacının maluliyet oranı doğrultusunda 29/12/2010 tarihinden itibaren sürekli iş göremezlik geliri bağlanmasına, bunun aksine kurum işleminin iptaline," karar verilmiştir.
B-BAM KARARI
Bölge adliye Mahkemesi " A) Davalı SGK ve davalı ... ... İnşaat Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekillerinin istinaf başvurularının kısmen kabulüyle; Van 2.İş Mahkemesi"nin, 26.02.2020 tarihli, 2019/603E, 2020/182K sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu"nun 353/1-b-3 maddesi uyarınca kaldırılmasına;
B)1-Davanın Kabulü ile,
29/12/2010 tarihinde geçirdiği iş kazası nedeniyle davacıda oluşan sürekli iş göremezlik oranının % 37 olduğunun tespitine,
Davacının sürekli işgöremezlik gelirinin başlangıç tarihinden itibaren %37 oranı üzerinden ödenmesi gerektiğinden iş göremezlik gelirinin bu şekilde düzeltilmesi gerektiğini tespitine, aksine Kurum işleminin iptaline," karar vermiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekili temyiz dilekçesinde özetle; Adli Tıp Kurumu İkinci Üst Kurulunun raporunda davacının meslekten kazanma güç kaybının %37 olduğu ifade edilmiş olmasına rağmen SGK Başkanlığı Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından düzenlenen Sağlık Kurul Raporunda ise davacının meslekten kazanma güç kaybının %32 olduğunun belirlendiğini, dosyanın Adli Tıp Kurumu Genel Kuruluna tevdi sağlanarak oluşan bu aykırılık ve çelişkinin giderilmesi gerektiğini, kazanın üzerinden çok uzun bir zaman geçtiğinden davacının yeniden hastaneye sevki sağlanarak maluliyet derecesinin değişip değişmediği hususunda yeniden rapor alınması gerektiğini, dava kabul edilse dahi davacıya tahsis talep tarihini takip eden ay başından itibaren %37 oranı üzerinden sürekli iş göremezlik gelirinin bağlanması şeklinde hüküm kurması gerekirken olayın meydana geldiği tarihten itibaren gelir bağlanması şeklinde hüküm kurmuş olmasının hatalı olduğunu, davalı Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, Kurum dava açılmasına sebebiyet vermediğinden aleyhe yargılama gideri ile vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekirken aksi yönde tesis edilen karar usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... ... İnşaat Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirkete husumet yöneltilmesinin ve aleyhe yargılama giderine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, ilk derece mahkemesince hastaneye sevki sağlanmadan başka bir rapor üzerinden alınan raporla %37 oranında malul sayılmasına karar verildiğini beyanla eksik inceleme ile verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
Davanın Yasal dayanağı, 01.10.2008 sonrası yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa"nın 19. maddesinde de "İş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve engellilik nedeniyle Kurumca yetkilendiren sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalı, sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanır.....
Sigortalının sürekli iş göremezlik geliri,
A) Geçici iş göremezlik ödeneğinin sona erdiği tarihi,
B) Geçici iş göremezlik tespit edilemeden sürekli iş göremezlik durumuna girilmişse , buna ait sağlık kurulu raporu tarihini takip eden aybaşından başlar" hükmü getirilmiştir.
Anılan düzenlemeler uyarınca sigortalının sürekli iş göremezlik geliri alabilmesi için meslekte kazanma gücünün % 10 oranında azalmış olması ve azalma olan tarihin tespiti gerekmektedir;
Sürekli iş göremezlik ve malullük halinin belirlenmesinde izlenecek yol; 5510 sayılı Kanun"un “Sağlık Raporlarının Usul ve Esasları”na dair 95. maddesinde (506 sayılı Kanun"un 109. maddesinde) hükme bağlanmıştır. Buna göre, kurum sağlık tesisleri tarafından raporlara dayanılarak verilen kararlara karşı ilgililerin S.S. Yüksek Sağlık Kurulu"na itiraz hakları mevcuttur. Söz konusu kurulun raporlarının Kurumu bağlayacağı diğer ilgililer yönünden bağlayıcı olmayıp, Adli Tıp Başkanlığı veya Tıp Fakültelerinin ilgili ana bilim dalı konseylerinden Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü çerçevesinde inceleme ve araştırma yapılmasını isteyebilecekleri 28.06.1976 tarih ve 6/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu kararının gereğidir. Öte yandan; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 17.02.2010 gün ve 2010/21-60 Esas, 2010/90 Karar sayılı ilamı ile 06.10.2010 gün ve 2010/10-390 Esas, 2010/448 Karar sayılı ilamların da belirtildiği üzere Adli Tıp Kurumu Başkanlığı’nın ilgili ihtisas kurulu ile üniversitelerin tıp fakülteleri ilgili bilim dalı başkanlıklarınca ya da S.S. Yüksek Sağlık Kurulu"nca düzenlenen raporlar arasında çelişkinin mevcut olması halinde, çelişkinin Adlî Tıp Kurumu Başkanlığı Adli Tıp Üst Kurulu tarafından giderilerek, sigortalının sürekli iş göremezlik oranı ve başlangıç tarihi kesin olarak karara bağlanması da zorunludur.
Dosya kapsamından davacının 29/12/2010 tarihinde iş kazası geçirdiği, 29/12/2010-10/05/2011 tarihleri arasında geçici iş göremezlik ödeneği aldığı, takiben Kuruma başvuruda bulunarak maluliyet tespiti istediği, Kurum tarafından 23/02/2017 tarihli Yüksek Sağlık Kurulu raporuna istinaden %32 oranı ile sürekli işgöremezlik geliri bağlandığı, davacı tarafından Van 2. İş Mahkemesi"nin 2015/697 E. Sayılı dava dosyasında görülen tazminat davasında, maluliyet oranının % 37,0 olarak belirlenmesi üzerine davacı tarafından kuruma müracaat edilerek kaza tarihinden itibaren %37 malüliyet oranı üzerinden sürekli iş göremezlik gelirinin bağlanmasını talep ettiği anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından açılan tazminat dosyasının görüldüğü, Van 2. İş Mahkemesi"nin 2015/697 E. Sayılı dava dosyasından aldırılan Adli Tıp Kurumu 2. Üst Kurulu: (28/11/2019 tarihli raporda) Geçici iş göremezlik süresi sonundan itibaren mevcut bulgulara göre kalıcı olduğu değerlendirilen sol üst ekstremite ve her iki alt ekstremite hareket kısıtlılığı arızası nedeniyle, a- olay tarihinde yürürlülükte bulunan 11/10/2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit işlemleri yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve mesleğinin kalıpçı olduğu anlaşılmakla; E cetveline (yaşına) göre %37 oranında meslekte kazanma gücünü kaybetmiş sayılacağı şeklinde rapor verildiği, Bölge adliye Mahkemesince de bu rapor esas alınamak suretiyle davanın kabulü ile iş göremezlik oranının %37 olduğunun tespitine ve sürekli iş göremezlik gelirinin başlangıç tarihinden itibaren %37 oranı üzerinden ödenmesi gerektiğine karar verilmiş ise de %37 oranına göre Sürekli İş Göremezlik gelirinin başlangıç tarihinin açıkça belirlenip buna göre infaza elverişli bir karar verilmemiş olması, diğer taraftan 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren “Zamanaşımı, hakkın düşmesi ve avans” başlığını taşıyan 97/1. maddesinde ise bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan durumlarda, iş kazası, meslek hastalığı, vazife malûllüğü ve ölüm hallerinde bağlanması gereken gelir ve aylıkların, hakkın kazanıldığı günden itibaren 5 yıl içinde istenmeyen kısmının zamanaşımına uğrayacağı açıklanmakla 5510 Sayılı Yasa 97 maddesinin gözetilmeksizin karar verilmesi yerinde bulunmamıştır.
O hâlde, davalı ... ... İnşaat Turz. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Vekili ve davalı Kurum vekili bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Van Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin istinaf istinaf başvurusunun kabulüne ilişkin kararı bozulmalıdır.
SONUÇ: Van Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle HMK’nın 373/2 maddesi gereği BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı ... ... İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. iadesine, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 14/04/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.