13. Hukuk Dairesi 2016/18171 E. , 2019/6752 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.
KARAR
Davacılar vekili, davalının müvekkillerinin murisi olan ..."ın belli bir süre avukatlığını yaptığını, bu süre zarfında müvekkillerinin murisi ile arkadaş olduklarını, davalının oğluna cafe açması nedeniyle maddi açıdan sıkıştığını belirtip müvekkillerinin murisinden borç para istediğini, müvekkillerinin murisininde o zaman vekil olan davalıyı bu zor durumdan kurtulması için 17.500,00 TL borç para verdiğini, muris ..."ın vermiş olduğu borç paradan dolayı davalıdan 23.02.2009 tarihli 17.500,00 TL bedelli çeki aldığını, arkadaş olmaları nedeni ile müvekkillerinin murisinin yedinde bulunan çeki tahsil etmediğini, davalı ile müvekkillerinin murisinin müvekkil- vekil ilişkisi belli bir süre devam ettikten sonra murisin davalıyı azlettiğini, dosyalarını davalıdan alarak başka bir avukatı vekil olarak seçtiğini, ancak davalıya vermiş olduğu borcu tahsil edemeden 09.05.2012 tarihinde vefat ettiğini, ..."ın ölmeden önce eşi ..."ı yanına çağırarak davalıdan alacaklı olduğunu ve bu alacağın almasını istediğini müvekkillerinin, murislerinden almış olduğu borcu ödemesi konusunda davalı ile görüşmelerine karşın bu borcun ödenmediğini belirterek, müvekkillerinin murisinin davalıdan alacaklı olduğu 17.500,00 TL"nin 06.03.2009 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı, davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.
1-Davacılar eldeki dava ile davalının murislerine olan borcu nedeniyle alacak davası açmışlardır. Davalı davanın zamanaşımına uğradığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece,"zamanaşımına uğramış çeke dayalı alacakta temel ilişkinin, ödünç verme olarak açıklandığı, ödünç verme ile ilgili iddianın 10 yıllık zamanaşımına tabi olup zamanaşımının gerçekleşmediği, ödünç vermeye dayalı hukuki ilişkinin ispatlanamadığı, sebepsiz zenginleşmeye dayanılmadığını, temel ilişkinin buna dayandırıldığı düşünülürse bile TTK"nın 644. maddesine dayanılarak açılacak davada çekin zamanaşımına uğradığı tarihten itibaren bir yıl içinde açılması gerektiğini karar verildiği tarih itibariyle yürürlükte olan 6102 sayılı TTK"nın 732/4. maddesi gereğince de bu süre çekin zamanaşımına uğradığı tarihten itibaren bir yıl olduğu ve bu hali ile sebepsiz zenginleşme iddiasının zamanaşımına uğradığı,"gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Mahkemece, davacının ödünç verme ile ilgili iddianın 10 yıllık zamanaşımına tabi olup zamanaşımının gerçekleşmediği, ödünç vermeye dayalı hukuki ilişkinin ispatlanamadığı gerekçe gösterilerek esastan ret sebebi oluşturulmuş,mahkemenin devam eden gerekçesinde ise temel ilişkinin sebepsiz zenginleşmeye dayandırıldığı düşünülürse bile, TTK"nın 644. maddesine dayanılarak açılacak davada çekin zamanaşımına uğradığı tarihten itibaren bir yıl içinde açılması gerektiği karar verildiği tarih itibariyle yürürlükte olan 6102 sayılı TTK"nın 732/4. maddesi gereğince de bu süre çekin zamanaşımına uğradığı tarihten itibaren bir yıl olduğu ve bu hali ile sebepsiz zenginleşme iddiasının zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle usulden ret sebebi oluşturulmuştur.
Bu durumda, esastan ret kabul edildikten sonra, zamanaşımından redde ilişkin de irdeleme yapılmak suretiyle davanın hem usulden, hem esastan reddi sonucuna varılacak şekilde karar verildiği anlaşılmaktadır. Oysa ki davanın usulden reddi, işin esasının incelenmesine engel teşkil eder. Buna rağmen mahkemece davanın hem usulden, hem de esastan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
2-Bozma nedenine göre tarafların temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, 2.bent gereğince tarafların temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/III-1 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 29/05/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.