10. Hukuk Dairesi 2017/6213 E. , 2017/8808 K.
"İçtihat Metni".............
Dava, 5510 sayılı Yasanın 81’inci maddesinde yer alan teşvik indiriminden faydalanmaya dair hakkın tespiti ile fazladan ödenen tutarın davalı Kurumdan tahsili istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın husumet nedeniyle reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ......... Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
............... Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM:
Davacı, 5510 sayılı Yasanın 81’inci maddesinde yer alan teşvik indiriminden faydalanmaya dair hakkın tespiti ile fazladan ödenen tutarın davalı Kurumdan tahsilini istemiştir.
II-CEVAP:
Davalı ..., görevli mahkemenin idare mahkemesi olduğunu, husumetin kendisine düşmediğini, talebin zamanaşımına uğradığını ve bu nedenlerle, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III-MAHKEME KARARI:
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk derece mahkemesi, emsal Yargıtay kararlarına göre, 5510 sayılı Yasa kapsamındaki teşvik ile işverenin hissesine düşen tutarın beş puanlık kısmının Hazine’den karşılanmasına dair talep hakkı, davacı veya başka herhangi bir kimseye değil sadece davalı kuruma tanınmış olup, şartlar oluştuğunda Kurum istemi ile, kurumca faydalandırılan teşvik tutarları Hazinece karşılanır. Salt işverenlerin bu konuda Hazine’den doğrudan talep hakkı bulunmadığı gibi Hazinenin de işverenler bakımından yasal şartların varlığını araştırma ve değerlendirme yetkisi bulunmamaktadır. Çünkü teşvikten faydalandırılması gerektiğine dair yasal şartların oluşup oluşmadığına dair inceleme, değerlendirme, kabul etme ve reddetme yetkisi davalılardan Kuruma tanınmış olup, tüm aşamalarda davalı kurumun davacı hakkında yaptığı baskın işlemleri nedeniyle ve özellikle, yersiz tahsil edildiği iddia edilen primlerin iade yükümlülüğünün primi tahsil eden Kurumda olduğu gözetilerek, işin esasına girilerek, davacının, yukarıda belirtilen yasal düzenleme kapsamında beş puanlık Hazine yardımından yararlanma şartlarını taşıyıp taşımadığı irdelenerek ve görevli mahkemenin de iş mahkemeleri olduğu gözetilerek, primlerin iade yükümlülüğünün primi tahsil eden kurumda olduğu gözetilmiş ve davalı ... Bakanlığına husumetin düşmeyeceğine dair kabul ile, davalı yönünden husumet nedeniyle davanın reddine karar vermiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
..................Hukuk Dairesi, 5510 sayılı Kanunun 81/ı maddesi gereğince uzun vadeli sigorta kolları primlerinin, davacı işverenin hissesinin beş puanlık kısmını ödemesi gerekip gerekmediğinin belirlenmesi ve bu yönde fazla ödediği primlerin tahsili istemine ilişkin davada Sosyal Güvenlik Kurumuna husumet yöneltilmesi gerektiği, davalı Hazinenin taraf sıfatı bulunmadığı belirgin olup, bu yönde davanın husumet nedeniyle reddine dair mahkeme hükmünün usûl ve esas yönlerden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar vermiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Davacı şirket, husumetin davalı Kuruma düşeceğini belirterek ve resen dikkate alınacak diğer nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE ESASIN İNCELEMESİ:
01.10.2011 günü yürürlüğe girerek 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununu yürürlükten kaldıran 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun tarafta iradi değişikliği düzenleyen 124. maddesinde belirtilen, bir davada taraf değişikliğinin, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkün olduğu; ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebinin, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edileceği; yine, dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, taraf değişikliği talebinin, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilebileceğine ilişkin düzenlenme karşısında; mahkemece davalı ... Bakanlığının taraf sıfatının bulunmadığına dair kabul isabetli ise de, anılan madde gereğince husumetin hatalı şekilde yöneltildiği belirgin olmakla, doğru hasım olan ......... husumet yöneltilmesi sağlanarak, bu hatanın giderilmesi yerine, yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O hâlde, davacı avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve .......... Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ:...................... Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek haline davacıya iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 12/12/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
.....................