10. Hukuk Dairesi 2015/10329 E. , 2016/6199 K.
"İçtihat Metni"
Mahkemesi :İş Mahkemesi
Dava, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, tarafların vekillerince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
1978 yılında yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden 506 sayılı Kanun hükümleri gereğince kendisine ölüm aylığı bağlanan hak sahibi kız çocuğu konumundaki davalının 15.11.1991 gününden itibaren ...da çalıştığının davacı Kurumca belirlenmesi üzerine, aylıkları 15.11.1991 tarihi itibarıyla kesilip 22.01.2002-23.01.2012 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği, davalının ödememesi üzerine başlatılan ilamsız takibe, davalının itiraz etmesi üzerine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine yönelik açılan işbu davanın mahkemece yapılan yargılamasında, davalının ...sigortasında işsizlik ve hastalık sigortalılık bildirimleri dışlanarak Alman rant sigortasındaki eylemli ve fiili çalışmaları gözetilerek, istem kısmen kabul edilerek 22.01.2002 – 23.3.2004 ve 24.01.2011 – 23.01.2012 dönemi aylık ve işlemiş faizleri hüküm altına alınmıştır.
Hak sahibi kız çocuklarına bağlanan gelir ve aylıklar yönünden kanun koyucu tarafından 06.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4958 sayılı Kanunun 53. maddesiyle 506 sayılı Kanuna “Bu Kanuna göre gelir veya aylık almakta olan kız çocuklarının sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmiş ülkelerdeki sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışmaya başlamaları veya bu ülkelerin sosyal güvenlik kuruluşlarından gelir veya aylık almaya başlamaları halinde, bağlanan gelir ve aylıkları kesilir.” hükmünü içeren Ek 47. madde eklenerek böylelikle, sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmiş ülkelerdeki sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışmaya veya bu ülkelerin sosyal güvenlik kuruluşlarından gelir veya aylık almaya başlama olguları da gelir/aylık kesme sebebi olarak kabul edilmiştir.
Önemle belirtilmelidir ki Ek 47. maddede öngörülen kesme sebebinin, maddenin yürürlüğe girdiği 06.08.2003 tarihinden önceki dönem için uygulanamayacağı belirgindir.
5510 sayılı Kanunun 96. maddesinin ilk fıkrasında, “Kurumca işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir veya aylık almakta olanlara ve bunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu Kanun kapsamındaki her türlü ödemeler;
a)Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden,
b)Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler toplamı, ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren yirmidört ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz, yirmidört aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte, ilgililerin Kurum"dan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilir, alacakları yoksa genel hükümlere göre geri alınır.” hükmü öngörülmüş
Yukarıda yapılan açıklamalar kapsamında; 4958 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 06.08.2003 tarihinden itibaren haksahibinin yurtdışında çalışmasının aylık kesme nedeni olduğu gözetilip, 5510 sayılı Kanunun 96. Maddesi irdelenerek, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, mahkemece, yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, taraf vekillerinin, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davalıya iadesine, 21.04.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.