10. Hukuk Dairesi 2021/5377 E. , 2021/8090 K.
"İçtihat Metni"Mahkemesi :İş Mahkemesi
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, bozma kararından sonra ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davalı Kurum, davalı kooperatif vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesi olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.
506 sayılı Kanunun 4. maddesinde “sigortalıları çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler” işveren olarak tanımlanmıştır. “Çalıştıran” olgusu, tespiti istenen sürelere ilişkin hizmet akdinin tarafı konumunda olan ve hizmet akdini düzenleyen “işvereni” ifade etmektedir. Hizmet tespitine yönelik davalarda, çalışma ilişkisinin nitelik ve süresinin belirlenmesinde, bu yöndeki işyeri bilgi ve belgelerine ulaşılmada, kısacası, davanın sübutu ve verilen kararın infazı açısından, işverenin kim olduğunun bilinmesinde yasal zorunluluk vardır. Bu nedenle, sigortalının taraf olduğu hizmet akdinin hangi işverenler tarafından düzenlenmiş olduğu tespit edilip, hizmet tespitine yönelik davanın, anılan Yasa"nın 79/10. maddesine göre, sigortalıyı fiilen çalıştıran işverenlere yöneltilmesi gerekir.
Somut olay değerlendirildiğinde; davacının davalı işyerinden bildiriminin olmadığı, kooperatif işletme defterinde 2008 yılı ekim ve kasım ayında davacı ... için 550 TL maaş ödemesi yapılması açıklamasının yeraldığı,2008 ekim ve kasım ayında 550 TL gider makbuzlarının düzenlendiği, site karar defterinde 08.02.2006 Ankara 9.Noterliği onaylı Yamaç Site Yöneticiliği olarak yazıldığı, 21.08.2003 tarihinde arsa sahibi SS.... Yapı Koop. ve müteahhit ... İnşaat San.ve Tic.Ltd.Şti arasında kat karşılığı 12 daire verilmek üzere sözleşme yapıldığı,İnşaatla ilgili masrafların ve işçilik ücretlerinin prim borçlarının müteahhit şirkete ait olacağı ,aynı konuda taraflar arasında 18.02.2004 tarihinde sözleşme yapıldığı,İş başlama tarihinin 21.08.2003, işi ikmal tarihinin 23.08.2004 olduğu,... Ltd.Şti ile Koop.arasında 10.02.2005 tarihinde imzalanan sözleşmeyle ilgili kesin kabul tutanağına göre müteahhit şirket konutlarının ada içi alt yapı ve çevre düzenleme işini 29.06.2005 tarihine kadarki sürede ikmal edildiği,23.06.2005 tarihli Genel Kurul kararında kooperatif amacını gerçekleştiği için tasfiyesine karar verildiği, 29.09.2005 tarihinde kooperatif üyelerine kat irtifaklı tapuların verildiği, 04.02.2006 tarihli kooperatif genel kurul toplantısında site yönetimi oluşturulmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
Mahkeme kabulüne göre davacının davaya konu çalışmalarının bir bölümünün dava dışı Site Yönetimi işyerinde geçtiğinin anlaşılmasına göre, HMK m. 124 gereğince anılan işverene de usulüne uygun bir biçimde husumet yöneltilerek, davaya katılımı sağlanmalıdır. Açıklanan yasal düzenlemeler çerçevesinde; HMK’nun 124. maddesi gereğince dava dışı Yamaç Site Yönetimine husumetin yöneltilmesi için davacıya mehil verilerek, duruşma günü tebliğ edilip adı geçenin davaya iştirakinin sağlanması ve bu davalının göstereceği deliller de gözetilerek, sonucuna göre karar verilmelidir.
Yukarıda açıklanan maddî ve hukuki esaslar gözetilmeden, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı biçimde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, davalı Kurum, davalı kooperatif vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm sair yönleri incelenmeksizin bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı Ss ... Yapı Kooperatifi"ne iadesine, 10/06/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.