13. Hukuk Dairesi 2016/25964 E. , 2018/7391 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı ... Tıbbi Cihazlar Tic. Ltd. Şti vekili avukat ..... ile davalılar Kamu Hastaneleri Kurumu ve diğerleri vekili avukat ..."in gelmeleriyle duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
KARAR
Davacı, davalılara ait ... Türkiye Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin işletilmesi için davacı ile 17.12.2013 tarihli, hizmet alım sözleşmesi imzalandığını, üç yıllık sözleşme süresinin 01.02.2017 tarihinde bitmesi gerektiğini, sözleşme konusu iş aksatmadan yürütülürken 20.07.2014 tarihinde haksız olarak feshedildiğini, sözleşmenin hangi hallerde feshedileceğinin 21.maddede açıkça belirtildiğini, davalı yanın, hastane genel müdürünün sözleşmeyi imzalama yetkisinin bulunmadığını fesih gerekçesi olarak gösterdiğini, fesih gerekçesinin tamamen davalı tarafın iç işleyişi ile ilgili olduğunu, kendisinin davet usulü ile ihaleye katıldığını, birçok firmanın ihaleye davet edildiğini, Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı ile Sudan Sağlık Bakanlığı arasında bir protokol imzalandığını, bu protokole istinaden hastane inşa edildiğini, inşaatın tamamlanması sonucu hastanenin işletilmesi için ihale yapıldığını, bu şartlarda işin yüklenimini aldığını, işin ihaleye çıkarıldığını, ilanlar yapıldığını, ihalenin sonuçlanması üzerine sözleşme imzalandığını, altı ay boyunca hastanede eksiksiz hizmet ifa ettiğini, her ay hak ediş faturaları düzenlendiğini ve buna ilişkin ödemelerin yapıldığını, üç yıllık toplam ihale bedelinin 11.232.000,00USD olduğunu, kesilen hak ediş faturaları tutarının 1.710.000,00USD olduğunu, geriye 9.521.200,00USD kaldığını, genel müdürün yetkisinin olup olmamasını hususunu kendisinin bilme ihtimalinin bulunmadığını, davalının altı ay boyunca sözleşme gereğince düzenlenen faturalar ile aylık 300.000,00USD ödeme yaptığını, Türk ve Sudanlı çalışanların sigortasını yaptığını, 24 saat hastalara hizmet verildiğini, sözleşmenin bitmesine iki yıldan fazla zaman olduğu için de hastanede kullanılacak tıbbi cihazlar ve sağlık kitleri ile diğer malzemeler alındığını öne sürerek, sözleşmenin fesih tarihinden sözleşmenin bitim tarihine kadar hak edişlerin fiyat artışları ile birlikte elde edilecek rakam üzerinden hesaplanacak kar kaybının, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik, 10.000,00TL’nin fesih tarihi olan 20.07.2014 tarihinden itibaren hesaplanacak en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalılar, davanın reddini dilemişlerdir.
Mahkemece, davanın reddine, karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, yapılan sözleşmenin haksız feshi nedeniyle, uğranılan kar kaybının tazmini talebine ilişkindir. Mahkemece, dosyada kazandırılan 07.03.2016 tarihli, SMMM, Emekli Sayıstay Denetçisi, Hukukçu bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyetinden alınan rapor benimsenmek suretiyle, “TC Hükümeti ile Sudan Cumhuriyet Hükümeti arasında imzalanan Hastane İşletme ve Devir Protokolünün 8. maddesinde hastane yöneticisine, İdari ve Mali İşler Komitesi tarafından belirlenen kurallara göre mal ve hizmet alımı ile ilgili işlerde 50.000 USD" ye kadar harcama yetkisi verildiğini, aynı protokolün 9. maddesinde 50.000 USD " yi aşan mal ve hizmet satın alma işlemlerinin İdari ve Mali İşler Komitesi tarafından onaylanacağının belirtildiği hastane yöneticisi ... ile davacı ve dava dışı... Sağlık Hizmetleri Tıbbi Mlz. Ltd. Şti. Ortaklığı arasında imzalanan 17/12/2013 tarihli Hizmet Alım Sözleşmesinin ihale bedelinin 11.232.000,00 USD tutarında olması nedeniyle İdari ve Mali İşler Komitesi tarafından onaylanması gerektiği halde onaylanmadığı için hastane yöneticisi Dr. ... " in yetkisiz temsilinin söz konusu olduğu, davalının yetkisiz temsille yapılan sözleşmeye onay vermeyerek sözleşmeyi hükümsüz kılması nedeniyle davacının sözleşmenin feshine bağlı olarak uğradığı kâr kaybından oluşan istemde bulunamayacağı...” gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Gerçekten de, davacı şirket ile ... Türkiye Eğitim ve Araştırma Hastanesi adına hastane yönetici Dr. ... arasında imzalanan 17.12.2013 tarihli Hizmet Alımı Sözleşmesi incelendiğinde, 3 yıllık hizmet bedelinin 11.232.000USD olarak belirlendiği, idarenin sözleşmeyi feshetme koşullarının 21. maddede sayıldığı; Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti İle Sudan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Hastane İşletme ve Devir Protokolü incelendiğinde ise, iki hükümet adına 05.06.2013 tarihinde düzenlendiği, hastane yönetiminin ele alındığı 8. maddenin, hastane yöneticisinin görev ve yetkilerinin sayıldığı kısmın 2. fıkrasında “Hastane yöneticisi, prosedürleri İdari ve Mali İşler Komitesi tarafından belirlenen kurallara göre mal ve hizmet satın alma ile ilgili işlerde 50.000USD’a kadar harcama yapma yetkisine sahiptir.” ibaresinin, 9 maddenin 4. fıkrasında ise “Mal ve hizmet satın alma ile ilgili kural ve prosedürler İdari ve Mali İşler Komitesi tarafından belirlenecek, ve 50.000USD’nin üzerindeki mal ve hizmet satın alma işlemleri söz konusu Komite tarafından onaylanacaktır.” ibaresinin yer aldığı görülmektedir. Sözleşmenin komite tarafından onaylanmaması nedeniyle ise 20.07.2014 tarihinde feshedildiği anlaşılmıştır. Bu durum protokol hükümleriyle uyumlu ise de, alınan bilirkişi raporuna davacı tarafın yapmış olduğu itirazlar cevapsız bırakılmıştır. Özellikle, davacı tarafın, hastane yöneticisinin yetkilerinin sınırını ya da hangi kararların onaya tabi olduğunu bilebilecek durumda olup olmadığı; sözleşmenin taraflar arasında fiilen uygulandığı altı ay boyunca, davacının 50.000USD’yi aşan faturalarının olup olmadığı ve varsa ödemesinin İdari ve Mali İşler Genel Kurulu’nun (İMİK) bilgisi dahilinde yapılıp yapılmadığı; bu durumda İMİK’in onayının olmasa bile icazetinin olup olmadığı hususları açıklığa kavuşturulmamıştır. Bu durumda, mahkemece, gerektiğinde davalıların ve hastanenin defter ve kayıtlarının da incelenmesi suretiyle, bilirkişi raporuna yapılan itirazların ele alınması, değerlendirilmesi için, ek rapor temini veya gerektiğinde, yeniden oluşturulacak bu konuda rapor düzenlemeye ehil ve donanımlı 3 kişilik bilirkişi heyetinden, davaya konu durumu aydınlatıcı, taraf, Mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli, taraf itirazlarını cevaplandırır nitelikte, rapor alınarak, karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenle hükmün temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, 1.630,00 TL duruşma avukatlık parasının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/I maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 27/06/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.